قالب وبلاگ

شاید برخی گمان کنند که عید غدیر تنها اختصاص به شیعیان دارد و در کلمات پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) اشاره ‏ای به لزوم بزرگداشت آن نشده است؛ امّا باید گفت که عید غدیر نیز چون عید فطر و قربان از اعیاد اسلامی، بلکه از بزرگترین اعیاد است و نخستین کسی هم که این روز را به عنوان عید اسلامی معرفی کرد، پیامبر اکرم (ص) بوده‌ اند. آنچه در پی خواهد آمد تحقیقی است در زمینه سابقه ی تاریخی عید غدیر.

عظمت غدیر در کلام رسول خدا (ص)
پیامبر اکرم (ص) پس از آنکه علیّ‏ بن ‏ابی طالب (علیه السلام) را در روز غدیر به جانشینی خود تعیین کردند، در همان روز این عید را اعلام نمودند و مراسم آن را به پا داشتند و در خیمه‏ شان نشستند و با کمال خوشحالی و سرور از تبریک گویندگان استقبال کردند و به آنها فرمودند: «به من تبریک بگویید... به من تبریک بگویید؛ زیرا خداوند مرا به نبوّت و اهل بیتم را به امامت اختصاص داده است.» (1)

ما در تاریخ پیامبر(ص) و شادی های آن، روزی را نمی‏ یابیم که پیامبر گفته باشد: «به من تبریک بگویید»، حتّی روز ازدواجشان و روز هجرتشان از مکّه به مدینه، رهایی از چنگال مشرکان و روز فتح مکّه و پیروزی مسلمانان؛ ولی روز غدیر مکرّر می ‏فرمودند: «به من تبریک بگویید»؛ زیرا پیامبر(ص) عظمت این روز را به خوبی درک می ‏کردند و از شرافت این خاطره و برتری داشتن این عید بر سایر اعیاد آگاه بودند.
ب
ر همین اساس پیامبر(ص) فرمودند:
«روز عید غدیر خم بهترین اعیاد امّت من است و آن روزی است که خداوند تعالی به من فرمان داده با منصوب کردن علیّ بن ابی طالب به عنوان رهبری که امّتم پس از من به وسیله او هدایت‏ می یابند، آن روز را یاد کنیم. آن روزی است که خدا دین را در آن روز کامل و نعمت را تمام گردانید و اسلام را به عنوان یک دین برای مردم پسندید.» (2)

غدیر در کلام امیرالمؤمنین (ع)
پس از رحلت پیامبر (ص)، خود امیرالمؤمنین (ع) نیز روز غدیر را به عنوان یک عید اسلامی تلقّی کردند (3) و در سالی که روز غدیر با جمعه مصادف بود، خطبه ‏ای ایراد نمودند و در ضمن آن بیان کردند که خداوند در تمامی اعیادش، اعمال بندگانش را فقط به جهت ولایت می پذیرد، سپس فرمودند:
«...بنابراین در روز غدیر آنچه را که بیانگر اراده‏اش در مورد برگزیدگانش بود، بر پیامبرش نازل فرمود و او را به تبلیغ آن و ترک هم نشینی با منحرفان و منافقان و بی ‏اعتنایی به آنان مأمور ساخت و ضامن نگهداری او از شرّ آنان شد.»

آنگاه حضرت امیر(ع) مردم را به اجرای مراسم عید دعوت نمود و فرمودند:
«خدا شما را رحمت کند، پس از پایان یافتن اجتماعتان، به سوی توسعه بر زن و فرزند و نیکی با برادران و شکر نعمت های الهی بازگردید و همه با هم مجتمع باشید تا خدا یگانگی شما را حفظ کند و با یکدیگر نیکی کنید تا خدا الفت و دوستی و صداقت‏ شما را نگه دارد و به یکدیگر هدیه دهید؛ همان گونه که خدا پاداش شما را در این روز، چند برابر اعیاد گذشته یا اعیاد آینده - جز در موارد مثل آن - قرار داده است. نیکی در این روز (یعنی: روز عید غدیر) ثروت را زیاد و عمر را افزون می‏کند و مهربانی به یکدیگر باعث رحمت و عطوفت خداوند است. با سعی و کوشش خویش و در حدّ توانایی خود، از آنچه خدا به شما بخشیده، برای برادران و زن و فرزندانتان آماده کنید و شادی را در میان خود آشکار سازید و با گشاده‏رویی با یکدیگر برخورد کنید.» (5)

بزرگداشت غدیر توسط اهل بیت (ع)
بعد از حضرت علی (ع)، امام حسن (ع) و امام حسین (ع) نیز روز غدیر را زنده نگاه می ‏داشتند و هر سال، آن روز را به عنوان عید تلقّی می ‏کردند. آنان با کمال مسرّت و شادی، برای قبول تهنیت و تبریک شاد باش جلوس می ‏نمودند، به وسیله نماز و روزه و دعا به خدا تقرّب می‏ جستند و در نیکویی و احسان و اطعام تأکید می ‏نمودند تا شکر نعمت ‏خدا را در چنین روزی که امیرالمؤمنین(ع)، به خلافت و امامت منصوب شده، به جای آورده باشند. آنها در این روز صله رحم می‏ کردند و خانواده خویش را در وسعت رزق قرار می ‏دادند و به ملاقات برادران می‏ رفتند و شیعیان خود را نیز به تمام این کارها دعوت می ‏نمودند. (6)

 غدیر، تنها عید شیعیان نیست
بررسی در مسئله غدیر، ما را به این نتیجه می ‏رساند که تنها شیعیان، روز غدیر را به عنوان عید تلقّی نکرده ‏اند – هرچند شیعیان بیشتر از دیگران به آن اهمّیت می‏دهند-  لیکن مسلمانان غیر شیعه نیز آن را عید می ‏گرفته ‏اند.

علّامه امینی در کتاب الغدیر، می ‏نویسد: «بیرونی - که یکی از علمای اهل تسنّن است - روز غدیر را از روزهایی دانسته که: اهل اسلام آن را یکی از اعیاد شمرده‏ اند. (7)

ابن طلحه شافعی نیز می گوید: «امیرالمؤمنین روز غدیر خم را در ضمن اشعارش یاد کرده است و از آنجا که پیامبر اکرم(ص) در روز غدیر این مقام بلند را از میان همه مردم به علی(ع) داد، این روز به صورت یک عید بزرگ در آمد.» آنگاه شافعی اضافه می ‏کند که لفظ «مولی‏» هر معنایی را در بر داشته باشد، از سوی پیامبر(ص) برای علی(ع) قرار داده شده و این خود مقامی والا و منزلتی عظیم است که پیامبر آن را به علی (ع) اختصاص داده است. بدین جهت این روز، روز عید و روز سرور دوستان او است.»

علّامه امینی می‏گوید: «این بیان شافعی دلالت دارد بر اینکه تمامی مسلمانان این روز را عید می‏ گیرند چه مسلمانانی که حضرت علی(ع) را خلیفه بلافصل پیامبر(ص) می ‏دانند، چه مسلمانانی که او را خلیفه چهارم به شمار می ‏آورند و خلاصه باید گفت: امّت اسلامی در شرق و غرب، همگی در این عید با یکدیگر توافق دارند؛ مخصوصاً با توجّه به اینکه مصریان و اهل مغرب و عراق در قرون گذشته، به این روز توجّه داشته و آن را روز نماز و دعا و خطبه و سرودن اشعار می ‏دانسته‏ اند.»

پی‏ نوشت ها:
1
. الغدیر، ج 1، ص 58؛ بحارالانوار، ج 37، ص 217
2. برای توضیح بیشتر ر. ک: امینی، عبدالحسین، الغدیر، ج 1، ص ‏283
3. روزی که قدرت به دست آن حضرت آمد.
4 و در حدیث‏ شریف از حضرت رضا(ع) روایت ‏شده است که فرمودند: «اگر یک درهم را در این روز به برادران مؤمن بدهی برابر است ‏با هزار درهم که در اوقات دیگر بدهی‏» و در حدیث دیگر وارد شده است: «که برابر است ‏با صدهزار درهم در غیر این روز.»
5. الغدیر، ج‏3، ص 284؛ طوسی، محمّد بن حسن، مصباح المجتهد، ص 524
6. الموسوی‏ العاملی، السیّد عبدالحسین شریف الدّین، المراجعات، ص ‏197
7. بیرونی، ابوریحان، الآثار الباقیـات، ص 33
منبع:  سایت موعود ؛ با تلخیص.

[ ۳ آبان ۱۳٩٢ ] [ ۳:٠٤ ‎ق.ظ ] [ کانون اقامه نماز طه ] [ گواه () ]
نقل خبر و مطلب از وبلاگ،‌ با درج نام وبلاگ کانون اقامه نماز "طه" بلامانع است
لینک دوستان
امکانات وب

اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً

ایجاد خبرنامه ایمیلی